ترک عادت بد (از نظر روانشناسی) + بهترین راه حل ها

عادات هسته کلیدی رفتارهای ما هستند و در شکست و موفقیت ما بسیار تأثیرگذارند. مسیر موفقیت همواره نیازمند حذف عادات مضر و جایگزین کردن آن‌ها با عادت‌های سالم است. در واقع عادات، الگوهای رفتاری ثابت ما هستند و با وجود عادت‌های بد نمی‌توان انتظار تغییرات مثبت را داشت. ما در این مقاله با توجه به مقالات جیمز کلیر، نویسنده معروف کتاب «عادت‌های اتمی»، شش راهکار مختلف برای کنار گذاشتن عادات بد را به شما معرفی می‌کنیم.

مداینفینیت ارائه‌کننده خدمات روانشناس ایرانی در کانادا و شهرهای مختلف دنیا است.

نمونه چند عادت بد و راه حل ترک آن ها

بهترین راه‌حل‌های ترک عادت

یک جایگزین برای عادت بدتان پیدا کنید

اولین نکته‌ای که باید به آن توجه کنیم این است که عادت‌های بد از بین نمی‌روند، بلکه با عادات دیگری جایگزین می‌شوند. به همین خاطر ما باید به رفتارهای جایگزین بیاندیشیم. برای مثال فردی را تصور کنید که در پاسخ به استرس به سراغ سیگار کشیدن می‌رود. چنین فردی اگر بخواهد این عادت را ترک کند باید به‌فکر یک رفتار جایگزین برای مهار استرس‌اش باشد. برای مثال زمانی که با استرس مواجه می‌شود ورزش کند یا به طبیعت برود. به صورت کلی ما باید بدانیم که عادات ما ریشه در عوامل زیربنایی بسیار قوی‌ای دارند و برای از بین‌بردن یک عادت بد، باید به فکر یک رفتار جایگزین برای مهار آن عوامل زیربنایی باشیم.

تا جای ممکن از محرک‌های عادات بدتان دوری کنید

وقتی که قصد ترک عادت دارید، باید به خوبی همه عوامل و محرکاتی که شما را به سمت آن الگوی رفتاری خاص سوق می‌دهند را شناسایی کنید. برای مثال اهمال‌کاری شما ممکن است ناشی از ناتوانی شما در مدیریت وسوسه استفاده از فضای مجازی باشد. یا اینکه سیگار کشیدن شما ناشی از فشار همسالان باشد. شما باید این موقعیت‌ها و محرک‌ها را شناسایی کنید و از آنان دوری کنید، چرا که کار این محرک‌ها دامن‌زدن به رفتارهای قدیمی شما است.

گروه‌های حمایتی برای خود تشکیل دهید

تصور کنید که قصد دارید عادات غذایی خود را اصلاح کنید، اگر بتوانید دوست یا دوستانی را پیدا کنید که مانند شما به دنبال اصلاح عادات غذایی‌شان هستند، خیلی راحت‌تر می‌توانید به هدف خود برسید. در واقع زمانی که شما در گروهی قرار می‌گیرید که اهداف یکسانی با شما دارند، مدام ترغیب می‌شوید که به اهداف‌تان پایبند بمانید و برای اصلاح عادات بدتان قدم بردارید. در واقع شما باید سعی کنید که از بین دوستان‌تان منابعی برای انگیزه بیشتر پیدا کنید و بتوانید یکدیگر را هل دهید.

خود را با دوستان جدیدی محاصره کنید

خیلی اوقات روابط دوستی از عوامل مهم بعضی الگوهای رفتاری خاص هستند. به همین خاطر نمی‌توان که انتظار داشت همچنان در معرض این روابط بود و الگوهای رفتاری متفاوتی را اتخاذ کرد. اگر دوستان قدیمی‌تان به عادات بد شما دامن می‌زنند سعی کنید که حتما آنان را با دوستان جدید جایگزین کنید. دوستان تاثیر بسیار شگرفی بر ما می‌گذارند و ما باید نسبت به این موضوع به خوبی آگاه باشیم.

به خاطر داشته باشید که قرار نیست به نسخه‌ای کاملا جدید تبدیل شوید

خیلی اوقات زمانی که سخن از ترک عادات می‌شود یک عده وحشت می‌کنند، چرا که فکر می‌کنند لازم است به آدم کاملا جدیدی تبدیل شوند. اما دقت داشته باشید که خیلی اوقات ما قرار است به خود قبلی‌مان تبدیل شویم. کم پیش می‌آید که یک عادت در سراسر زندگی با ما همراه بوده باشد و اکثراً در طی زمان در ما ایجاد شده‌اند. برای همین خیلی اوقات اتفاقا قرار است که ما به خود قبلی‌مان تبدیل شویم. توجه به این نکته از این جهت اهمیت دارد که به ما یادآوری می‌کند که نباید از ترک عادت یک غول بسازیم. درست است که ترک عادات کار ساده‌ای نیست اما نباید فراموش کنیم که روزی بدون این عادت‌ها زندگی می‌کرده‌ایم. پس باز هم می‌توان به آن روزها برگشت.

برای شکست برنامه داشته باشید

لغزش بخش جدایی‌ناپذیر مسیر ترک و تغییر عادات است. اگر قصد تغییر عادات‌تان را دارید، در ابتدای مسیر خیلی رک و شفاف به خود یادآوری کنید که به احتمال زیاد در طی مسیر بارها شکست خواهید خورد. توجه به این نکته جلوی ناامیدی و پذیرش کامل شکست را می‌گیرد. خیلی اوقات افراد با این نگاه وارد مسیر تغییر عادات می‌شوند که گویی قرار نیست اصلا لغزش داشته باشند و نگاه بسیار کمال‌گرایانه‌ای نسبت به این مسیر دارند. زمانی که این افراد دچار شکست و لغزش می‌شوند به‌طور کلی ناامید و سرخورده می‌شوند و بی‌خیال تغییر می‌شوند. اما اگر ما نگاه واقع‌گرایانه‌ای را نسبت به تغییر عادات داشته باشیم، می‌دانیم که قرار است در طی مسیر چندین بار لغزش کنیم و اینگونه دیگر لغزش‌ها ما را ناامید و سرخورده نخواهند کرد. به همین خاطر ضروری است که از قبل برای شکست و لغزش آماده باشید و برای آن برنامه‌ریزی کنید.

بخوانید: عادات بد و تاثیر آن روی حس هدفمندی و سلامت روان

سخن نهایی

ما در این مقاله به معرفی شش راهکار مختلف برای از بین بردن عادات بد و جایگزین کردن آنان با عادات خوب پرداختیم. از جمله نکاتی که ما در چنین شرایطی باید در ذهن داشته باشیم این است یک جایگزین برای عادت بدمان پیدا کنیم، از محرک‌های منفی دوری کنیم، دوستان جدیدی انتخاب کنیم، وارد گروه‌های حمایتی شویم و از قبل برای شکست برنامه بریزیم.

چرا ترک عادت‌های بد این‌قدر سخت است؟
عادت‌های بد در طول زمان به بخشی از رفتارهای خودکار مغز تبدیل می‌شوند. به همین دلیل، ترک آن‌ها نیازمند آگاهی، تکرار رفتارهای جدید و صبر است.

چقدر زمان لازم است تا یک عادت بد را ترک کنیم؟
زمان مشخصی برای همه افراد وجود ندارد، اما تحقیقات نشان می‌دهد تغییر یا ترک یک عادت می‌تواند از چند هفته تا چند ماه طول بکشد. میزان وابستگی به عادت و استمرار فرد در این موضوع نقش مهمی دارد.

بهترین روش روانشناسی برای ترک عادت‌های بد چیست؟
شناسایی محرک‌های ایجادکننده عادت، جایگزین کردن رفتارهای سالم و ایجاد تغییرات تدریجی از مؤثرترین روش‌های روانشناسی برای ترک عادت‌های بد هستند.

آیا جایگزین کردن عادت‌های خوب به ترک عادت‌های بد کمک می‌کند؟
بله. حذف کامل یک رفتار معمولاً دشوار است، اما جایگزین کردن آن با یک رفتار مفید می‌تواند احتمال موفقیت در ترک عادت بد را افزایش دهد.

بعد از شکست در ترک عادت بد چه کار باید کرد؟
شکست‌های مقطعی بخشی طبیعی از فرایند تغییر هستند. بهتر است علت بازگشت به عادت را بررسی کرده و بدون سرزنش خود، دوباره برنامه ترک را ادامه دهید.

مداینفینیت را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

اینستاگرام | فیسبوک | ایکس | یوتیوب | لینکدین